Przepis na ciasto metrowiec – klasyk na każdą okazję

To ciasto warto upiec wtedy, gdy potrzebny jest sprawdzony klasyk na rodzinne spotkanie, święta albo większą uroczystość. Metrowiec wygląda efektownie, a jednocześnie składa się z prostych elementów: dwóch lekkich blatów, kremu budyniowego i cienkiej warstwy polewy. Przy dobrej organizacji pracy wychodzi bez nerwów i bez skomplikowanych technik. Najwięcej uwagi wymaga krem oraz krojenie plastrów ciasta na równą grubość, bo to właśnie daje charakterystyczny wygląd po przekrojeniu.

Składniki na ciasto metrowiec

Proporcje podane poniżej wystarczają na klasyczny metrowiec z dwóch podłużnych keksówek o długości około 30 cm. Najwygodniej przygotować wszystkie składniki wcześniej i doprowadzić masło, jajka oraz mleko do temperatury pokojowej.

Na ciasto jasne i kakaowe:
5 jajek
200 g cukru
250 ml oleju
250 ml wody
320 g mąki pszennej tortowej
2 łyżeczki proszku do pieczenia
1 łyżka cukru wanilinowego
2 łyżki kakao
1 łyżka mąki pszennej dodatkowo do jasnej części
masło i bułka tarta do przygotowania foremek
Na krem budyniowy:
750 ml mleka
2 opakowania budyniu waniliowego bez cukru po 40 g
4 żółtka
120 g cukru
250 g masła
1 łyżka cukru pudru
1 łyżeczka ekstraktu waniliowego lub cukru wanilinowego
Na polewę:
100 g gorzkiej lub deserowej czekolady
70 ml śmietanki 30%
20 g masła

Przygotowanie ciasta metrowiec krok po kroku

Nagrzać piekarnik do 175°C góra-dół. Dwie keksówki wysmarować masłem i oprószyć bułką tartą albo wyłożyć papierem do pieczenia.
Jajka ubić z cukrem i cukrem wanilinowym na jasną, gęstą masę. Powinna wyraźnie zwiększyć objętość, co zwykle zajmuje 6-8 minut. To ważne, bo dzięki temu ciasto po upieczeniu jest lekkie, a nie zbite.
Do ubitych jajek cienkim strumieniem wlać olej, cały czas miksując na niższych obrotach. Następnie dodać wodę. Mąkę przesiać z proszkiem do pieczenia i wmieszać partiami, tylko do połączenia składników.
Ciasto podzielić równo na dwie części. Do jednej wmieszać kakao, do drugiej dodatkową łyżkę mąki. Obie masy przełożyć do przygotowanych foremek i lekko wyrównać wierzch.
Piec przez 35-45 minut, do suchego patyczka. Po upieczeniu odstawić na 10 minut w foremkach, następnie wyjąć i całkowicie wystudzić na kratce. Ciasto musi być zimne przed krojeniem, inaczej będzie się kruszyć i rozrywać krem.
W czasie studzenia przygotować budyń do kremu. Z 750 ml mleka odlać około 200 ml. W odlanym mleku dokładnie rozmieszać budynie, żółtka i cukier, tak aby nie było grudek. Pozostałe mleko zagotować.
Na gotujące się mleko wlać mieszankę budyniową i gotować na małym ogniu, stale mieszając, aż masa wyraźnie zgęstnieje. Budyń powinien być naprawdę gęsty. Zdjąć z ognia, przykryć folią spożywczą w kontakcie z powierzchnią i całkowicie wystudzić do temperatury pokojowej.
Miękkie masło utrzeć z cukrem pudrem i wanilią na puszystą masę. Następnie dodawać po łyżce zimnego budyniu, cały czas miksując. Jeśli obie masy mają zbliżoną temperaturę, krem wyjdzie gładki i stabilny.
Wystudzone ciasta pokroić w plastry o grubości około 1,5 cm. Najwygodniej kroić długim, ząbkowanym nożem. Plastry układać naprzemiennie: jasny, ciemny, jasny, ciemny. Każdy plaster z jednej strony posmarować kremem i dociskać do kolejnego, tworząc długi „metr” ciasta.
Po złożeniu całe ciasto cienko posmarować kremem również z wierzchu. Nie trzeba zużywać go dużo na zewnątrz; główna warstwa ma znajdować się między plastrami. Uformowany metrowiec przełożyć na podłużną paterę lub deskę wyłożoną papierem.
Przygotować polewę. Czekoladę posiekać, zalać gorącą śmietanką, odczekać minutę i wymieszać z masłem do uzyskania gładkiej konsystencji. Lekko przestudzoną polewą polać wierzch ciasta.
Gotowy metrowiec schłodzić przez co najmniej 6 godzin, a najlepiej przez noc. Dopiero po tym czasie plastry z kremem dobrze się połączą i ciasto da się kroić czysto, pod skosem, tak jak podaje się je klasycznie.

Plastry nie powinny być ani zbyt cienkie, ani zbyt grube. Przy grubości około 1,5 cm ciasto zachowuje charakterystyczny wzór, a krem nie wypływa przy krojeniu.

Jak złożyć metrowiec, żeby trzymał kształt

Najczęstszy problem pojawia się nie przy pieczeniu, tylko przy składaniu. Jeśli ciasto jest jeszcze lekko ciepłe albo krem zbyt miękki, całość zaczyna się rozjeżdżać. Dlatego oba elementy muszą być dobrze przygotowane: blaty zimne, a krem gęsty, ale nadal łatwy do rozsmarowania.

Plastry najlepiej smarować warstwą kremu o grubości mniej więcej 3-4 mm. Za dużo kremu sprawi, że kolejne kawałki będą się ślizgać. Za mało sprawi, że metrowiec po schłodzeniu będzie suchy i mniej spójny.

Przy układaniu warto od razu nadać ciastu lekki łuk, a nie składać go na sztywno w idealnie prostą linię. Taki kształt wygląda bardziej klasycznie i ułatwia późniejsze krojenie po skosie. Po ułożeniu dobrze jest delikatnie docisnąć całość dłonią z boków, a następnie wstawić do lodówki jeszcze przed polaniem polewą na 20-30 minut.

Jeśli krem zaczyna mięknąć podczas składania, wystarczy wstawić miskę na 10 minut do lodówki. Lepiej schładzać krótko i kilka razy niż próbować ratować całkiem płynną masę.

Najczęstsze błędy przy cieście metrowiec

Jednym z częstszych błędów jest zbyt krótkie ubijanie jajek z cukrem. Wtedy ciasto rośnie słabiej i ma cięższą strukturę. Drugim problemem bywa nadmierne mieszanie po dodaniu mąki, co również odbiera lekkość. Po wsypaniu suchych składników wystarczy mieszać tylko do połączenia.

Krem budyniowy często warzy się wtedy, gdy budyń i masło mają różną temperaturę. Zimne masło i ciepły budyń prawie zawsze kończą się grudkami. Jeśli do tego dojdzie, miskę można na chwilę ogrzać nad parą i dalej miksować, aż krem znów stanie się gładki.

Przy pieczeniu warto pilnować, by nie przesuszyć blatów. Każdy piekarnik pracuje trochę inaczej, więc patyczek trzeba sprawdzać już po 35 minutach. Suche blaty da się przełożyć kremem, ale po schłodzeniu będą mniej przyjemne w jedzeniu i szybciej zaczną się kruszyć.

Nie warto też kroić metrowca zaraz po złożeniu. To ciasto potrzebuje czasu. Po kilku godzinach w lodówce smaki się łączą, krem lekko twardnieje, a przekrój wychodzi równy i estetyczny.

Przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem

Metrowiec bardzo dobrze nadaje się do przygotowania dzień wcześniej. To nawet lepsze rozwiązanie niż pieczenie i składanie tego samego dnia, bo po nocy w lodówce ciasto nabiera właściwej konsystencji. Najwygodniej przygotować blaty rano lub wieczorem, a krem i składanie zostawić na później tego samego dnia.

Gotowe ciasto należy przechowywać w lodówce, przykryte pojemnikiem na ciasto albo luźno owinięte, żeby nie chłonęło zapachów. Zachowuje świeżość przez 3-4 dni. Przed podaniem dobrze wyjąć je z lodówki na około 15 minut, wtedy krem staje się delikatniejszy.

Możliwe jest również mrożenie, najlepiej już pokrojonych kawałków. Każdy kawałek warto owinąć osobno, a potem zamknąć w szczelnym pojemniku. Rozmrażanie powinno przebiegać powoli, w lodówce przez kilka godzin. Polewa po rozmrożeniu może lekko zmatowieć, ale smak pozostaje bez zmian.

Wartości odżywcze ciasta metrowiec

To klasyczne ciasto przekładane kremem, więc należy do bardziej sycących wypieków. W zależności od wielkości porcji i użytych składników jeden kawałek ważący około 120 g dostarcza średnio 380-460 kcal. W porcji znajduje się zwykle około 5-7 g białka, 22-28 g tłuszczu i 38-48 g węglowodanów.

Jeśli potrzebna jest nieco lżejsza wersja, część masła w kremie można ograniczyć do 200 g, a polewę przygotować z samej czekolady i mniejszej ilości śmietanki. Nie będzie to już jednak dokładnie ten sam, tradycyjny metrowiec. W klasycznej wersji liczy się właśnie wyraźny budyniowo-maślany krem i miękkie, wilgotne blaty zestawione z czekoladą na wierzchu.